ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ 96% ਬੱਚੇ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਆਏ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਇਕ ਨਵੇਂ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ 96% ਬੱਚੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਆਏ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁਣ ਨੇੜੇ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 50% ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਦਮੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਰ ਚਾਈਲਡ ਅਲਾਇੰਸ ਚੈਰਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਐੱਨ ਜੀ ਓ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 92% ਬੱਚੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਇਸ ਤਲਖ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। 79% ਬੱਚੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ `ਚੋਂ ਤ੍ਰਬਕ ਤ੍ਰਬਕ ਕੇ ਉੱਠਦੇ ਨੇ ਅਤੇ 73% ਬੱਚੇ ਜੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਤਬੀਅਤ ਵਾਲੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਜੰਗ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੇ ਅਸਰ ਛੱਡੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਰ ਚਾਇਲਡ ਯੂ.ਕੇ. ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹੇਲੇਨ ਪੈਟਿਨਸਨ ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਾਲ ਮਾਨਸਿਕਤਾ 'ਤੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ। ਬੇਗੁਨਾਹ ਬੱਚਿਆਂ `ਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਇਹ ਤਬਾਹੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਦਨਾਕ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ ਜੂਨ 2024 ਵਿੱਚ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹਨਾਂ 540 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸਤਾਰਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਅਪਾਹਜ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਰੂ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ 14 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘਟਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੀ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦਫ਼ਤਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ 44000 ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚ 44% ਬੱਚੇ ਸਨ ।
ਗਾਜ਼ਾ ਦਾ ਆਫ਼ਤ ਨਿਵਾਰਨ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਡੱਚ ਰੀਲੀਫ਼ ਅਲਾਇੰਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਜ਼ਖ਼ਮ ਗੰਭੀਰ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਰ, ਚਿੰਤਾ, ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣਾ, ਡਰਾਉਣੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣਾਂ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਆਮ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੇ ਸਕੂਲਾਂ 'ਤੇ ਹੋਏ ਬੰਬ ਹਮਲੇ ਖੁਦ ਦੇਖੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਦੌੜਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵਿਛੜਦੇ ਦੇਖਿਆ ।
ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 19 ਲੱਖ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਖੇਤਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 90% ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਘਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਉਜਾੜੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਅਤੇ ਆਂਢ ਗੁਆਂਢ ਗੁਆ ਲਿਆ ।
ਸਰਵੇਖਣ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ 60% ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਦਰਦਨਾਕ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 17,000 ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸਲ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ-
ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਉਜਾੜੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣੇ ਇਹ ਬੱਚੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਹਨ। ਲਗਾਤਾਰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਉੱਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਜਖ਼ਮ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਗਹਿਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਉਜਾੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ, ਅਫ਼ਸੋਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਡਰਾਉਣੇ ਸੁਪਨੇ, ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣਾ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਦਰਦ ਆਮ ਹਨ।
ਇਹ ਸਾਰੀ ਸਥਿਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਅਤੇ ਸੰਕਟਗ੍ਰਸਤ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ।
ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉੱਜੜ ਜਾਣ ਦੀ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਹੈ।
ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 49% ਬੱਚੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਲੜਕੀਆਂ ਵਿੱਚ 26% ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਲੜਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੱਧ 72% ਹੈ।
ਵਾਰ ਚਾਈਲਡ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੈਰਿਟੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਾਥੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 17000 ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਾਰ ਚਾਈਲਡ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਮਨੋਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਦਦ 10 ਲੱਖ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਯਤਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪੈਟਿਨਸਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ -
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹੋ ਰਹੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਬਾਹੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਿੱਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
( ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਜੂਲੀਅਨ ਬੋਰਗਰ ਦੁਆਰਾ ਰਿਪੋਰਟ)
(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦ)
--0--
