ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੇ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਨਾਲ ਜਥੇਬੰਦ ਹੋਏ ਪੈਪਸੀਕੋ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਕਿਰਤੀਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਤੇ ਦਾਬੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਅਹਿਮ ਜਿੱਤ
ਪਿਛਲੇ ਢਾਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਪੈਪਸੀਕੋ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਾ :ਲਿਮ:ਚੰਨੋਂ (ਭਵਾਨੀਗੜ) ਦੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ਕਾਮਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਤੇ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਬੇ-ਕਿਰਕ ਲੁੱਟ -ਦਾਬੇ ਖਿਲਾਫ਼ , ਪੱਕੇ ਰੁਜਗਾਰ , ਤਨਖਾਹ ਵਾਧੇ ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਇਜ਼ ਮੰਗਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗ-ਪੱਤਰ ਦੇ ਕੇ ਖੁਦ ਜਥੇਬੰਦ ਹੋ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਬਿਗੁਲ ਵਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਠੇਕਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਕਿਰਤੀਆਂ ਨੇ ਮੁਢਲੀਆਂ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਰੈਗੂਲਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਟੀਨ ਦੀ ਮਿਆਰੀ ਸਹੂਲਤ , ਗਰਮੀ ਸਰਦੀ ਦੀ ਬੂਟ -ਵਰਦੀ , ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂਕਿਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ 'ਚ ਕੀਤੇ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨਿਗੂਣੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣਾ , ਸਰਵਿਸ 'ਚ ਬ੍ਰੇਕ ਸਿਸਟਮ ਖਤਮ ਕਰਨਾ , ਕਿਰਤ ਭਲਾਈ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣ ਆਦਿ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੰਪਨੀ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਤੇ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਦਾਬੇ ਅਤੇ ਧੌਂਸ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਕੇ ਕਾਮਿਆਂ ਦਾ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ। ਠੇਕਾ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ, ਜਥੇਬੰਦੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਨਾ। ਇਹਨਾਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਜੇ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ਸਮੂਹ ਠੇਕਾ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਜ਼ਾਰੇਯੋਗ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਤਨਖਾਹਾਂ 'ਚ ਵਾਧੇ , ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਅਣਸਿਖਿਅਤ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੈਮੀ ਸਕਿਲਡ , ਸਕਿਲਡ , ਹਾਈ ਸਕਿਲਡ ਸਕੇਲ ਮੁਕੱਰਰ ਕਰਕੇ ਤਨਖਾਹ ਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਆਦਿ ਸਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰ -ਚਰਚਾ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨਾਲ ਕਿਰਤੀ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ ਤਹਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਕਿਰਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਚੌਕਸੀ ,ਤਿਆਰੀ ਲਾਮਬੰਦੀ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਪਟਿਆਲਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਭਵਾਨੀਗੜ ਨੇੜੇ ਚੰਨੋਂ 'ਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਬਹੁ-ਰਾਸਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਪੈਪਸੀਕੋ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਾ : ਲਿਮ: ਆਲੂਆਂ ਤੋ ਲੇਜ਼ ਤੇ ਚਿੱਪਸ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਸਤੀ ਜ਼ਮੀਨ , ਸਸਤੇ ਆਲੂ ਖਰੀਦ ਕੇ ਸਸਤੀ ਲੇਬਰ ਲਾਕੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨਾਫੇ਼ ਕਮਾਉਂਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਲੂਆਂ ਤੋਂ ਚਿਪਸ ਤੇ ਲੇਅ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪੈਪਸੀਕੋ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ ਦੇ ਫਲੇਵਰ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੱਛੜੇ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਖੇਤੀ ਅਧਾਰਤ ਇੰਡਸਟਰੀ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਕੇਂਦਰ ਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਟੈਕਸ ਛੋਟਾਂ , ਕਰਜੇ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ , ਕਿਸਾਨਾਂ -ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ 'ਚੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਹ ਚੰਨੋਂ ਪਲਾਂਟ ਮੁਨਾਫੇ਼ ਦਾ ਮਦਰ ਪਲਾਂਟ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੰਪਨੀ ਅੰਦਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੇ ਤਨਖਾਹ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ ? ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ-ਕੰਪਨੀ ਅੰਦਰ ਅੱਜ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪੌਣੇ ਚਾਰ ਸੌ ਦੇ ਕਰੀਬ ਰੈਗੂਲਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਹਨ , ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੰਮੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜਥੇਬੰਦੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਥੇਬੰਦੀ ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਬਲਬੂਤੇ ਇਹ ਰੈਗੂਲਰ ਕਾਮੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਵਾਧੇ ਮੁਤਾਬਕ ਗੁਜਾਰੇਯੋਗ ਤਨਖਾਹਾਂ, ਕਿਰਤ ਸਹੂਲਤਾਂ/ ਹੱਕਾਂ 'ਚ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਵਾਧਾ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਸਭ ਤੋਂ ਤਰਸਯੋਗ ਹਾਲਤ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਰਤੀ ਠੇਕਾ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਹੈ,ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਰੈਗੂਲਰ ਮੁਲਾਜਮਾਂ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣੀ -ਤਿੱਗੁਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੇ-ਜਮੀਨੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਪ੍ਰੀਵਾਰਾਂ 'ਚੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ , ਜੋ ਕੰਪਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਤੇ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਦੂਹਰੀ ਲੁੱਟ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ। ਕਿਰਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਨਖਾਹਾਂ , ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ,ਨਿਗੂਣੀਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ 'ਤੇ ਵਿਤੋਂ ਬਾਹਰਾ ਕੰਮ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 15-15, 20-20 ਸਾਲਾਂਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਠੇਕਾ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸੈਮੀ ਸਕਿਲਡ , ਸਕਿਲਡ , ਹਾਈ ਸਕਿਲਡ ਸਕੇਲ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਨਸਕਿਲਡ / ਹੈਲਪਰ ਵਾਲੀ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਕੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੁੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਵਿਸ 'ਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਬ੍ਰੇਕ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਵ 4 ਮਹੀਨੇ ਕੰਮ ਕਰਵਾਕੇ ਫਿਰ 1 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਬ੍ਰੇਕ ਫਿਰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਭਰਤੀ , ਤਾਂ ਕਿ ਪੱਕੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ , ਪੱਕੀ ਤਨਖਾਹ, ਗ੍ਰੈਚੂਇਟੀ ਆਦਿ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ । ਕਈ ਵਾਰ ਜਬਰੀ ਰੈਸਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਰਤੀ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਨਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰਹਿਮੋ-ਕਰਮ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹਨ। ਘਰੋਂ ਕੰਮ 'ਤੇ ਗਿਆਂ ਨੂੰ ਗੇਟ ਤੋਂ ਵਾਪਿਸ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ 20 ਕੁ ਦਿਨ ਕੰਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੈਲਪਰ ਗ੍ਰੇਡ ਦੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਦਿਹਾੜੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 14 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਠੇਕਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ 'ਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਖਾਣ -ਪੀਣ , ਪਹਿਨਣ -ਪਚਰਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ , ਤੇਲ ,ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਬੇਰੋਕ-ਟੋਕ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਤਨਖਾਹਾਂ ਤੇ ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਵਾਰਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ- ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ ਦੁੱਭਰ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ।
ਅਜੇਹੀਆਂ ਭੈੜੀਆਂ ਕੰਮ ਹਾਲਤਾਂ ਤੇ ਜੀਵਨ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਤੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਠੇਕਾ ਕਾਮਿਆਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਬੀ ਕੇ ਯੂ ਏਕਤਾ ਉਗਰਾਹਾਂ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕਰਕੇ ਠੇਕਾ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗ-ਪੱਤਰ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲੀ ਮਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਜਦੂਰ ਦਿਹਾੜੇ ਮੌਕੇ ਸਥਾਨਕ ਦਾਣਾ ਮੰਡੀ 'ਚ ਭਾਰੀ ਇਕੱਠ ਕਰਕੇ 11 ਮੈਂਬਰੀ ਆਗੂ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਰਵਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਰੀ ਭਖਦੀਆਂ ਅਹਿਮ 13 ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਮੰਗ-ਪੱਤਰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਿਰਤੀਆਂ ਦੇ ਜਥੇਬੰਦ ਹੋਣ ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਰੌਂਅ ਨੂੰ ਭਾਂਪਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਫੌਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁੱਝ ਮੰਗਾਂ , ਕੰਟੀਨ ਸਹੂਲਤ , ਬੂਟ ਵਰਦੀ ਦੇਣ , ਗੇਟ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਨਾਂ ਮੋੜਨ ਆਦਿ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ । ਬਾਕੀ ਮੰਗਾਂ ਬਾਰੇ 1 ਜੂਨ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਰੱਖੀ ਗਈ । ਇਸਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸਬੰਧੀ ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ
ਤਿਆਰੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ -ਰੈਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲੀਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ । ਠੇਕਾ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ
ਆਗੂ ਕਮੇਟੀ ਨਵੀਂ ਤੇ ਗੈਰ- ਤਜੱਰਬੇਕਾਰ ਸੀ। ਅਜੇਹੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਬੀ ਕੇ ਯੂ ਏਕਤਾ ਉਗਰਾਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਬਲਾਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਮਿਸਾਲੀ ਡਟਵੀਂ ਹਮਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੰਪਨੀ ਗੇਟ
'ਤੇ ਧਰਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਕੰਟਰੈਕਟ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਆਗੂ ਕਮੇਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮੰਗਾਂ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕੇ। ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ 26 ਦਿਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ , ਮੰਗਾਂ ਸਬੰਧੀ ਚੱਲਦੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦੌਰਾਨ ਨਵੀਂ ਭਰਤੀ ਤੇ ਸਰਵਿਸ ਬ੍ਰੇਕ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਤਨਖਾਹ ਵਾਧੇ , ਪੱਕੀ ਬ੍ਰੇਕ ਖਤਮ ਕਰਨ , ਸਕਿਲਡ ਸਕੇਲ , ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਆਉਣ -ਜਾਣ ਲਈ ਰੈਗੂਲਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣ ਜਾਂ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਤੇਲ ਖਰਚਾ ਆਦਿ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ 1 ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਤੇ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਏਕਤਾ ਤੇ ਮੁਢਲੀਆਂ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਰਹੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਮਨੋਬਲ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਉਲੰਘਦੇ ਹੋਏ ਨਵੀਂ ਭਰਤੀ ਲਈ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚੋਂ 1000/ ਰੁ: ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਕੰਮ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ,ਨਵਿਆਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਨਵੀਂ ਭਰਤੀ ਵੀ ਕਰ ਲਈ। ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਬਰੀ ਰੈਸਟਾਂ ਪਾਉਣੀਆਂ ਸੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਿਰੋਧੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਜੁਆਬ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਲਿਖਤੀ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ -ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਪੁਲੀਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਦਰਜਨਾੰ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਕੰਪਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਿਰੋਧੀ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰਨ ਤੇ ਹੱਕੀ ਘੋਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਮਾਰਚ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਕੱਠ ਕੀਤੇ।ਜਿਸਦੀ ਬਦੌਲਤ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਿਰੋਧੀ ਚੁੱਕੇ ਕਦਮ ਰੋਕਣੇ ਪਏ। ਅਤੇ 4-4 ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਪੈਂਦੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੱਕੀ ਬ੍ਰੇਕ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦੇ ਗੁਜਾਰੇਯੋਗ ਤੇ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਤਨਖਾਹ ਵਾਧੇ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਅਨਸਕਿਲਡ ਦੀ ਬਜਾਇ ਸਕਿਲਡ ਸਕੇਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਟਾਲਾ ਵੱਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਜਿਸਦੇ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਕਾਮਿਆਂ ਨੇ 16 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਡਿਊਟੀ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਸੰਕੇਤਕ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੰਟਰੈਕਟ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਦੂਸਰੀ ਸ਼ਿਫਟ ਨੂੰ ਆਉਣ'ਤੇ ਰੋਕ ਲਾ ਦਿੱਤੀ । ਫੈਕਟਰੀ ਦਾ ਮੇਨ ਗੇਟ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਬੈਕ ਡੋਰ ਰਾਹੀਂ ਨਵੀਂ ਭਰਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਕਿਰਤੀਆਂ ਨੇ ਸਬੰਧਿਤ ਕਿਰਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਧਮਕਾਇਆ। ਰੈਗੂਲਰ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਠੇਕਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲਲਚਾਇਆ ਤੇ ਧਮਕਾਇਆ । ਪ੍ਰੰਤੂ ਅੰਦਰੋਂ ਰੈਗੂਲਰ ਕਾਮਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੂਸਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਠੇਕਾ ਕਾਮਿਆਂ ਵਲੋਂ ਚਟਾਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੱਟਕੇ ਖੜ੍ਹ ਜਾਣਾ ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 11 ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਛੱਡਕੇ ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਮ 'ਤੇ ਬੁਲਾਉਣ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੇਲ ਹੋ ਗਈ। ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਣ ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਗੇਟ 'ਤੇ ਠੇਕਾ ਕਾਮਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਸਭਨਾਂ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਮੋਰਚਾ ਲੱਗ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਏਕਤਾ -ਉਗਰਾਹਾਂ ਵਲੋਂ ਡਟਵੀਂ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਆਖਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਏਕੇ ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅੱਗੇ ਝੁਕਦੇ ਹੋਏ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲੀਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ 'ਚ ਸਾਰੇ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਟੁੱਟੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਪੈਸਿਆਂ ਸਮੇਤ ਕੰਮ 'ਤੇ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਤਨਖਾਹ ਵਾਧੇ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਜਲਦੀ ਕਰਨ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੈਪਸੀਕੋ ਦੇ ਠੇਕਾ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਏਕਤਾ , ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀਆਂ ਮੁਢਲੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤੀ 'ਚ ਖੇਤਰ 'ਚ ਕਿਸਾਨ ਮਜਦੂਰ -ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਲਹਿਰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਏਕਤਾ ਉਗਰਾਹਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭਰਾਤਰੀ ਰੋਲ ਹੈ। ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਠੇਕਾ ਮਜਦੂਰਾਂ ਤੇ ਇਸਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਾਰਜ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਉਸਰ ਰਹੀ ਏਕਤਾ , ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ,ਅਹਿਮ ਸੰਘਰਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ। ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਵਿਰੋਧੀ ਠੇਕਾ ਪ੍ਰਥਾ/ ਆਊਟਸੋਰਸਡ ਨਿੱਜੀਕਰਨ , ਹਕੂਮਤੀ ਜਬਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ,ਕਿਰਤ ਕੋਡਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਵਿਸ਼ਾਲ ਏਕਤਾ ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਘੋਲਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਪੈ ਕੇ ਹੀ ਹੱਲ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
-ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
